Z

 Woorden beginnend met de Z:

 

von Zabern:     uitgeverij van mooie boeken, zoals Die Phönizier im Zeitalter Homers.

 

Zaghouan:       BK5 blz 190-192. Aquaduct Ziqua

 

(Aïn) Zakar:      vindplaats Ceres  inscriptie

 

Zakarbaäl:        Koning van Byblos omstreeks 1075, die Wen‑Amon  uit Egypte ontmoet en zaken met hem doet voor de farao. Zakarbaäl is in een positie om voorwaarden te stellen.

 

Z'D:                Neo‑Punische naam (1x geregistreerd).

 

Zadok, R:     Auteur van o.a. "Phoenicians,Philistines and Moabites in Mesopotamia" in BASOR 230, april 1978.

 

Zakari:             Zeevolk uit Dor. Ook wel Tjeker genoemd.

 

Zalamea de la Serena: vindplaats in Spanje.

 

Zaktut:             Gedenksteen in museum te Annaba. De stèle bestaat uit rode zandsteen. (H:1.35 D:0.28). Er staat een inscriptie op:  "Zaktut, zoon van Jimir, die 70 jaren leefde, ligt hier" {Numidisch}.

 

Zama:               Gelijknamige veldslag, die in 202 in Noord‑Afrika plaats vond en die Hannibal Barcas verloor van Scipio. Beide legers schijnen ongeveer 50.000 man sterk geweest te zijn, maar Scipio beschikte over een superieure ruiterij van de Numidiërs. Voor de slag schijnt er nog een onderhoud te hebben plaats gevonden tussen Hannibal en Scipio. Hannibal voert de slag uit in drie fasen, telkens met elk van de drie soorten troepen, die hij hij tot zijn beschikking heeft. Zijn eigen inferieure ruiterij moet die van de Numidiërs weglokken. Tijdens de slag wordt de slaglinie breder gemaakt en uiteindelijk moeten de veteranen uit Italië de doorslag geven. De Numidische ruiters     keren echter te vroeg terug en dan is de slag verloren. Hannibal ontkomt met enige duizenden mannen naar Hadremetum. De vermoedelijke plaats van handeling is Zama Jama‑Minor en dat ligt ca.140 km ten zuidwesten van Carthago. Ook de plaats Naragarra komt in aanmerking. Voor een beschrijving van de slag in details wordt verwezen naar Deel Twee B, blz 197 e.v.          BK 5 blz 112, 170, 196

 

DE ZAMA VRAAG

Huss: de slag heeft plaatsgevonden in oktober 202.

            Massinissa heeft 6000 man voetvolk en 4000 ruiters

            Lokaties:Naraggara (Scipio)            Zama (Hannibal)

            Hannibal zou in 48 uur teruggereden zijn naar Hadrumetum (is dit 48 x 5 km = 240 km?,

            of is dit 48 x 10 km = 480 km).

            Hadrumetum zou op 1000 stadiën van Hadrumetum. Is dit hemelsbreed of langs de weg?

            1 stadie = 185 of 200 meter , dus 185 of 200 km.

            Hemelsbreeds is de afstand 150 km.

            Vermina wordt op 17 december 202 verslagen (Romeinse kalender).

            Onze kalender: half november.

Lancel: Pol. XV 5,3: Zama ligt op 5 dagmarsen westelijk van Carthago (=150-200 km).

            Zama => Sebia Biar (17 km NO van Maktar) of Jama (30 km N van Maktar)

            Pol. XV 5,14: Scipio gaat naar Margazon

            Liv. XXX 29,9: Scipio gaat naar Naraggara = Mahargara = Nhargara = Narcara

            ? = Sakhiet Sidi Yussef:           Dit is echter 100 km verwijderd van Zama!

Wellicht ligt er bij Zama ook een plaats met die naam tussen Oued Tessa en Oued Schane.

            Cornelius Nepos: apud Zamam (Zama Maior?) Zie: Hannibal 6.

            Verliezen: Scipio 2000+, Carthagers: 20.000+ 20.000 kg.

Kromayer-Veith: Scipio gaat vanuit Tunes naar de Grote Velden en vandaar naar Naraggara,

            waar Massinissa zich bij hem voegt. Vandaar naar een lokatie zuid van Sicca.

            Hannibal komt via Zama Regia (Seba Biar) ook naar die lokatie.

            Livius  XXX 29: De afstand tussen de legerkampen bedraagt 4 mijlen. Scipio zit bij een

            waterloop en Hannibal op een heuvel.

Gsell: Aréacides (zijn leider is Tychaeus) voegt zich met 1000 ruiters van de Mésotylen

            (Maezatullus?) bij Hannibal.

            Diodoros XXVII, 10: Er deserteren 4000 Numidiërs uit het Romeinse kamp, maar worden

            door Hannibal afgeslacht, omdat hij geen vertrouwen in ze heeft.

            Sidi Amor el Djedidi 115 km ZZW, Jama 140 km ZW

            rechtervleugel onder Laelius, Massinissa linkervleugel verdrijft de ruiters van Massathès

Picard: veldslag in de vlakte van Siliana

Appians (Pun.36): enige dagen voor de veldslag vindt er bij Zama een ruitergevecht plaats.

Colonia Zamemsis = Sidi Abd-el-Djedidi XXXI

t.t.v.: Hadrianus: Colonia Aelia Hadriana Augusta Zama Regia CIL VI 1686

t.t.v.Plinius: oppidium Zamense NH V 30

            waarschijnlijk is dit Jama, want de plaats staat onder dezelfde curator als van Mactaris.

Scullard: Ik heb de plek van Kromayer-Veith bezocht en acht die geschikt voor de slag.

Dio Cassius (Zonaras IX 14,7): er is een totale zonsverduistering op die dag!

maar:    op 19 oktober 202 is er alleen een volledige zonsverduistering te zien in Senegambia

            op 25 april 202 is er een partiële zonsverduistering te zien en die is alleen volledig

                        in Centraal Afrika.

Zama Regia:         Plaats in het binnenland van Carthaags Afrika. Het

                              ligt op de weg tussen Hadremetum en Sicca in de

                              buurt van Uzappa (El Ksour) en Assuras (Zanfour).

                              Dit is 114 km ten ZZW van Carthago. Ook deze plaats

                              is wel als lokatie voor de veldslag bij Zama in

                              beschouwing genomen.

 

Zancle:             Plaats met waarschijnlijk een Fenicische afkomst. In 397 neemt Himilco de stad in. De plaats wordt later Messina genoemd en is de aanleiding voor de eerste Punische‑Romeinse oorlog.

 

Zarzis:             Haven op de noordkust van Tripolitanië. Zie kaart bij Zita.

 

Zattara:            vindplaats (Kef Bezioun) op kust van Algerije.

 

Zawiyat al Mahjub: vindplaats in Tripolitanië

 

ZBYGYS:             Neo‑Punische naam (1x geregistreerd).

 

ZBN:                Neo‑Punische naam (1x geregistreerd).

 

(Ras) Zebib:     kaap in Tunesië

 

Zeevaarders (De):   Boek van J B Pritchard over de Feniciërs uit 1974Time/Live.

 

Zeevolken (De):     Boek van N Sanders over de zeevolken uit de periode1300‑1100.

 

Zegels:            vele soorten

 

Zembra:           eiland bij Carthago

 

Zenatia groep   Berber taalgroep in Noord-Afrika. BK 5 blz 46

 

Zencirli:           inscriptie

 

Zeno:               Van afkomst een Feniciër. Hij is de grondlegger van het stoïcisme. Zeno is een asceet en streeft de "stoa poikile" na. Op weg naar Athene lijdt hij schipbreuk. Hij schrijft het boek "Republica" over de ideale staat.

 

Zeugitania:      streek in Tunesië rond Carthago.

 

Zeus                Bk 5 blz 56, 75, 78.

 

Zeus Ammon: orakel in Sahara

 

Zeus Melichios: de verslinder (Selinus)

 

ZG[M]:              Punische naam (1x geregistreerd).

 

Zili:               Een haven van de Feniciërs aan de Atlantische kust  van Mauretanië halverwege Lixus en Tingis. Het is het huidige Asilah. In de tijd van de Feniciërs steeg de plaats nooit uit boven het niveau van provisorische aanlegplaats.

Zimarra:           plaats in Syrië

 

Zinchecra:          Plaats in het binnenland van Lybië bij de  Garamanten.

 

Zincirli             vindplaats inscriptie => Hasan Beyli

 

Zinsser, Hans  Epidemiologist: veronderstelt, dat de pest in het leger van Himilco voor Syracuse in 397/396 in feite een vorm van pokken was.

 

Zita:               Plaats gelegen op het schiereiland Zarzis op de kust  van Tripolitanië. Nu wordt de plaats Ziane genoemd. Zita betekent mogelijk brug. Het vormt ook een brug naar het eiland Meninx voor de kust. Zita is ook het Fenicische woord voor olijfboom. Geen wonder, dat Skylax (110) weet te melden, dat op het eiland  Meninx (olijf)olie wordt geproduceerd).

Ziz:                Mogelijk de oude Fenicische naam voor Panormus. > SIS

 

ZKN:                Punische naam (1x geregistreerd).

 

ZKR:                Punische naam (1x geregistreerd). Fenicische naam (1x geregistreerd).

 

Zliten:              vindplaats in Tripolianië

 

ZLK*:               Neo‑Punische naam (1x geregistreerd).

 

ZMR:                Punische naam (3x geregistreerd).

 

ZNZ':               Punische naam (1x geregistreerd)

 

Zo leefden...:      Volledige titel:Zo leefden de Carthagers ten tijde van Hannibal. Een boek van GC en CC Picard uit 1960 in een Nederlandse vertaling bij Hollandia/Baarn.

 

Zoros:              mystieke stichter van Carthago

 

Zouchis:            Nederzetting op de noordkust van Tripolitanië nabij een grote lagune en een zoutmeer. Tegenwoordig heet de plaats Naoura.

 

Z*ZBL:              Neo‑Punische naam (1x geregistreerd).

 

Z*LQM:              Neo‑Punische naam (1x geregistreerd).

 

Z*NN:               Neo‑Punische naam (1x geregistreerd).

 

ZS(H)S(H):          Neo‑Punische naam (1x geregistreerd).

 

Zuilen van...:      Hercules & Melkart. In de Griekse literatuur wordt gesproken van de zuilen van Herakles, waarmee de straat van Gibraltar wordt bedoeld en de begeleidende kapen. De Afrikaanse zuil van Hercules is de Jebel Moussa (ca.800m) =Balyounech.

 

ZW'SN:              Neo‑Punische naam (1x geregistreerd).

 

ZWT:                Neo‑Punische naam (1x geregistreerd).

      '

ZWNZ:               Neo‑Punische naam (1x geregistreerd).

 

ZT*:                Neo‑Punische naam (1x geregistreerd).

  '

Zucca R:            Auteur van o.a. "Il centro fenicio‑punico di Othoca" in RSF 1981 en "Ceramica etrusca in Sardegna" in RSF 1981.

 

Zur beurteilung..:  Volledige titel: Zur beurteilung Hannibals van Karl Christ in Historia 17, blz 461‑495 uit 1968.

 

ZYBQ:               Neo‑Punische naam (1x geregistreerd).

 

ZZBL:               Punische naam (1x geregistreerd).

 

ZZY:                            Punische naam (1x geregistreerd).

 

ZZYQS(H):           Punische naam (1x geregistreerd).