H3

Harden, D.B:        Auteur van o.a."The Phoenicians", "Punic urns from the precinct of Tanit at Carthage (AJA xxxi 1927)" en "Pottery from the precinct of Tanit at Salammbo, Carthage (IRAQ iv 1937)".

 

Harrison, R.J.: auteur van o.a.: Spain at the Dawn of History.

 

Hasdrubal:         

1.Zoon van Mago I in de 6e eeuw(ca.520). Hij verovert een aanzienlijk deel van Sardinië, maar

sterft daar aan een verwonding.[Just.XIX 1,2].

2.Zoon van de vorige Hasdrubal. Is bevelhebber in de  5e eeuw van Carthago [Just.XIX 2,1].

3.Zoon van Mago II in de 4e eeuw. Hij volgt zijn vader na de verloren slag bij Kabala op en wint bij Kronion.

4.Bevelhebber van het Carthaagse leger bij Crimisos samen met een Hamilcar.

5.Zoon van Hanno. Bevelhebber van het Carthaagse leger in de strijd tegen Regulus. Hij wordt bij Adyn verslagen in 256.Toch zet hij na de hulp van Xanthippus in Afrika de strijd verder op Sicilië. Hij verovert Akragas, maar lijdt voor Panormus een grote nederlaag. In Carthago wordt hij daarop terechtgesteld. [Zonar.VIII,Diod.XXIII].

6.Admiraal van de Carthaagse vloot bij het begin van de eerste Romeins‑Punische oorlog. Door zijn wellicht te coulante houding gaat Messana verloren en maken de Romeinen de oversteek naar Sicilië.

7.Hasdrubal de luisterrijke. Schoonzoon van Hamilcar Barcas. Hij gaat in 237 mee naar Spanje en volgt Hamilcar Barcas in 229 op. Hij is de stichter van Carthago‑Nova en sluit het Ebro‑verdrag met de Romeinen. In 221 wordt hij vermoord. Tussen de bedrijven door onderdrukt hij in Afrika ook nog een Numidische opstand.[Diod.XXV, Liv.XXI, Appian.Hann., Zonar.VIII].

afbeeldingen

8.Een lid van de Barcidische partij, die in 218 vermoedelijk gepleit heeft voor een confrontatie met de Romeinen [Zonar VIII].

9.Hasdrubal de Kale. Hij wordt tijdens de 2e Romeins‑Punische oorlog in 215 belast met een expeditie van 10.000 man naar Sardinië, maar wordt door een storm naar de Balearen gevoerd.

Eenmaal op Sardinië wordt hij met Hampsicoras bij Cornus verslagen.[Liv.XXIII].

10.Zoon van Gisgo. Hij levert tijdens de 2e Romeins‑Punische oorlog strijd in Spanje. Hij wint met de broers Barcas tegen de broers Scipio, maar wordt bij Ilipa verslagen. Enige tijdstippen:in 214 in Numidië, in 213 in Spanje met verlies van enige gevechten, in 212 overwinning met Hasdrubal Barcas en Mago Barcas,in 210 in kwartier bij de Taag, in 207 in kwartier te Orongis, in 206 verlies bij Ilipa. Hij zou hard tegen de Spanjaarden zijn opgetreden. Zijn dochter is Sophonisbe, die aan Syphax werd uitgehuwelijkt. In 204 na de landing van Scipio verzamelt hij een groot leger (30.000 man voetvolk en 3000 ruiters) en dwingt Scipio om de belegering van Utica op te geven. In 203 wordt hij echter met Syphax bij Castra Cornelia en op de Grote Vlakten verslagen. Hij wordt door

Carthago ter dood veroordeeld. Ondertussen blijft hij guerilla voeren tegen de Romeinen. Hannibal neemt het voor hem op bij zijn terugkeer, maar deze Hasdrubal waagt het niet meer om in Carthago te komen en neemt vlak voor Zama gif in. Zijn zoon is Hanno.

11.Zoon van Hamilcar en broer van Hannibal. Hij volgt in 218 Hannibal Barcas op als bevelhebber

 over Spanje. Hij ijlt zijn verslagen onderbevelhebber Hanno te Hulp in Noord‑Spanje. In 217 valt hij samen met Hamilcar (vloot!) opnieuw noord‑Spanje aan. De vloot wordt verslagen, Hasdrubal

weet wel over de Ebro te komen, maar moet omkeren vanwege een Iberische opstand, waarbij hij 19.000 man verliest! In 217 heeft hij te maken met nieuwe problemen: verraad van Abilux en Bostar. In 216 krijgt hij versterking:4000 man voetvolk en 1000 ruiters. Daarmee worden de Tartessiërs bedwongen. Hij weigert dan naar Italië te gaan, omdat anders Spanje verloren zal

gaan. Dan komt Himilco met versterkingen en pas dan gaat hij op weg. De Scipio│s vangen hem echter op en hij wordt verslagen aan de Ebro. In 215 komt Mago aan met versterkingen (12.000 man voetvolk en 1500 ruiters. Opnieuw wordt hij echter bij Intibili en Illiturgi overwonnen. In 214/213 is Hasdrubal in Afrika aanwezig om een opstand van Syphax te bezweren. In 212/211 is Hasdrubal weer in Spanje met zijn leger te Antorgis en in een dubbelslag worden de broers Scipio volledig met hun leger vernietigd. In 211 weet Nero Hasdrubal tussen de Illiturgi en Mentissa in te sluiten, maar door een list weet hij weer te ontsnappen. In 210 wordt Spanje weer geheel door de Carthagers heroverd tot aan de Ebro. In 209 gaat Carthago‑Nova verloren, terwijl Hasdrubal net bezig is om de hoofdstad van de Carpetanen te veroveren. In 208 ontvangt Hasdrubal weer versterkingen en weet bij Baecula de doortocht af te dwingen naar het noorden. Nog in hetzelfde jaar overschrijdt hij de Pyreneëen. In 207 gaat hij de Alpen over, belegert Placentia en gaat na een maand in de richting van de Metaurus, waar hij en een groot deel van zijn leger het einde vinden tegen twee consulaire legers. De slag aan de Metaurus vindt waarschijnlijk plaats op 24 juni 207 in de buurt van Fanum Fortunae. [Liv.XXVII,Zonar.IX,Polyb.XI,Ovid VI en Appian.Hann.] Zie voorts:"Hasdrubal,een vergeten man in de schaduw van zijn broer", H van Diessen, Apeldoorn‑1986.

Afbeelding & kaarten

12.Algemeen kwartiermeester van Hannibal Barcas. Na de slag bij Ticino voert hij het leger over de Po, terwijl Hannibal vooruitsnelde naar Placentia. In het gebied van de Falerniërs leidt hij de list met de runderen. Bij Gerunium voert hij bevel over 4000 man te hulp snellende troepen. Bij Cannae voert hij in 216 de zware ruiterij aan en verdwijnt dan uit de overleveringen. Wellicht komt hij om in de veldslag.[Liv.XXIV t/m XXX, Polyb.IX, XI  en XIV, Appian.Lib, Zonar IX.

13.Hasdrubal, de zeekapitein. Admiraal van de Carthaagse vloot, die Hannibal in Italië ophaalt. [Liv.XXX,Polyb.XV,Appian.Lib+Hann.]

14.Hasdrubal,"het bokje". Gezant naar de Romeinen. Hij beschermt diverse Romeinen tegen de volkswoede. Hij gaat naar Rome om om vrede te vragen. [Liv.XXX]. Hoofd van de anti‑Barcidische partij tijdens de 2e Romeins‑Punische oorlog.

15.Hasdrubal de Boetarch. In 150 verliest hij een veldslag tegen Massinissa, ondanks 6000 overlopers als versterking, maar dank zij een slechte terreinopstelling [Appian.Lib]. Hij vlucht vergeefs uit een omsingeling door Massinissa en moet kapituleren. In Carthago wordt hij ter dood veroordeeld en vlucht. In 149 wordt het hem vergeven en betrekt hij stelling bij Nepheris. In 147 betrekt hij een stelling onder de muren van Carthago, maar de verovering van Megara kan

hij niet meer voorkomen. Hij onderhandelt met Numidiërs en met Romeinen, maar zonder succes. In 146 moet hij zijn legerkamp opgeven. Hij is de laatste verdediger van de Byrsa en werpt zich volgens de Romeinse overleveringen aan de voeten van [Appian.lib,Zonar.IX, Diod.XXII,XXVIII,XXXII, XXXVIII,Strab.XVII,Val.Max.III,Flor.II,Oros.IV].Hij stierf in Romeinse gevangenschap.

16..Hasdrubal van de Numidische partij. Hij is een neef van Massinissa en wordt Hasdrubal de Boetarch in de steek gelaten. Het volk van Carthago doodt hem, omdat hij de stad aan Gulussa

 verraden zou hebben.[Appian.Lib].

17.Hasdrubal Cleitomachus. Leerling aan de academie van Athene bij de Griek Carneades. In 129 wordt hij zelf hoofd van de academie.

18.Hasdrubal uit Gadir. In 81 krijgt hij van Cn.Pompeius het Romeinse burgerrecht.

 

Hateb:              Koningin van Cyprus ofwel Alasiya t.t.v Wen‑Amon.

 

afbeelding

Hathor – kroon: godin, die veelal de ook zo genoemde kroon draagt.

 

Havens:             Havens treffen we bij de Feniciërs en Puniërs in velerlei soorten en maten aan.Soms zijn het hele kleine zoals bij Motya. In Byblos is de haven 1 ½  ha groot. Grotere havens treffen we aan bij Sidon, waar in totaal 100 schepen kunnen ankeren. Het anker‑oppervlak van Tyrus is 15 ha. groot. Een golfbreker van 225 meter beschermt de schepen tegen de NW wind.

Afbeeldingen + kaarten

Deze golfbreker is opgebouwd uit blokken van 7.5 tot 8 tot 10 30 meter dik. De havens van Carthago bieden  plaats aan honderden schepen. De oorlogshaven met een ronde uitvoering alleen al biedt plaats aan 220 kleinere oorlogsschepen.

 

Op grond van de naam alleen al vinden we de meest perfecte haven te Palermo. De meeste havens waren echter in het Punische westen maar klein van stuk.

 

Hazor:             Kanaänietische stad met Fenicische vondsten.

Kaart + afbeelding

HB:                 Fenicische naam (1x geregistreerd).

 '

H.BB               = liefde

 

HBKTYZ*:            Neo‑Punische naam uit Tunesië (OU N 15).

 

H.BL                = zeeman

 

HBLK:               Punische naam (2x geregistreerd).

 '

H.BR               = collega/lid van een organisatie/gastvriend (Hubur).

 

HDBS:               Neo‑Punische naam (1 x geregistreerd).

 '

H.DR               = kamer

 

H.DRT                         = onderwereld

 

H.Dš                = nieuwe maandag

 

H.DšT              = godin van de nieuwe maan

 

Hebreeën:           Over het algemeen worden hiermee de Israëlieten mee bedoeld. Wellicht zijn het de Hapiru uit Egyptische bronnen.

kaart

Hebreeuwse taal:    Deze is nauw verwant met de Fenicische taal en daarvan afgeleid. De schrifttekens hebben zich op een andere manier ontwikkeld.

 

Heiligdommen: ERYX. BOSTAN EL SHEIKH, SICCA, ES CUYRAM, GORHAM’S CAVE, ANTAS, AFQA, ZIQUA, SFIRE, BAOTECECE, Monte ADRANONE, LA ALGAIDA zijn er een paar.

 

Heilige bond:       Carthago beschikte over een uitgelezen eigen keurtroep van soldaten in zware harnassen in strijdwagens. Dit waren Carthagers. In omstreeks 342-339 te Crimisos worden zij zwaar gedecimeerd.

 

Heilige kaap: Cabo de sao Vicente.

 

Heilige boom:  Vinden we veelal in de Assyrische sfeer terug.

 

Hellas teksten:

Als we uit zouden gaan van de stoute veronderstelling, dat de overgeleverde Griekse teksten niet op onzin berusten, dan ontstaat er wel een bijzonder en ook een geheel ander beeld van de vroegste geschiedenis van Griekenland dan wat gevoegelijk wordt aangenomen. Nu schrijft men veel van elkaar over, maar de hoeveelheid berichten is te groot om zomaar te veronachtzamen.

 

Literatuur:

Boeken:

9.HERODOTUS HISTORIëN  O.Damsté, Fibula van Dishoeck, Haarlem 1978. Hoofdredactie: J.Th.M.F.Pieters.

47.DIE PHÖNIZIER IM ZEITALTER HOMERS  U.Gehrig + H.G.Niemeyer. Ph.von Zabern Mainz 1990. Bijdragen van E.Gubel, J.Latacz, A.Rathje, W.Rollig, M.Aubet‑ Semmler

111.THUCYDIDES : BOEK I La guerre du Péloponnèse.  Jacqueline de Romilly, Société d'édition <<Les Belles Lettres>> Paris, 1953.

135.HOMEROS:ILIAS  i.e.v.v.M.A.Schwartz, Salamander, Klassiek/Querido, Amsterdam,1998.

136.HOMEROS:ODYSSEE  i.e.v.v.M.A.Schwartz, Salamander, Klassiek/Querido, Amsterdam,1998.

160.QUINTE‑CURCE:Histoires II. H.Bardon, Société d'édition Les Belles Lettres, Paris, 1965. 2e editie.

220.PLINIUSDe Wereld. Naturalis historia. Vertaald door Joost van Gelder; Mark Nieuwenhuis en Ton Peters. Atheneum – Polak & van Gennep. Amsterdam 2004. 

221.THOUKUDIDES _ NAVORSCHINGEN.Vertaald uit het Grieksch door Mej.H.M.Boissevain en dr.H.J.Boeken. Haarlem ‑ J.W.Boissevain & Co ‑ 1914‑1924.

304 a + b.POLYBIOSWereldgeschiedenis. Atheneum – Polak & Van Gennep. Amsterdam 2007. i.e.v.v.Wolther Kassies. Magistraal. Twee delen.

 

Map 20.2 L'expansion           G.Bunnens         Institut historique belge

                phénicienne en méditerrannée            de Rome 1979 deel XVII

                Essai d'interprétation fondé sur une analyse des traditions littéraires

 

Hellenisme: vergrieksing van het oosten.

 

Hellespont:      water tussen Europa en Azië,

afbeelding

Heltzer, M:         Auteur van "The meaning of the punic expression from Carthago  l m y * m s  * m  q r t h d s(h)t  and the root *‑m‑s.  AO xxiv 1985, Haïfa.

 

Hemeroscopium:     

1.Een door de Grieken gestichte plaats op de zuid‑oost kust van Spanje. Het is identiek aan, of dicht gelegen bij Dianium (=Denia). Wellicht Calp: Penon d’Ifach=HEMEROSKOPEION.

2.Tevens de inhoud van een Romeinse amphora=13.13 liter =24 sextare=40 Romeinse libren=13.098 kg en ook wel urna genoemd. Isidorus van Sevilla spreekt over Quatarius. In een Griekse amphora gaan 3 urnae. Er ligt een relatie met de Fenicisch/Siciliaanse grootmaat.

 

Hencken, H.O'N:     Auteur van "The archaeology of Cornwall and Scilly" London 1932.

 

Henning, R:         Auteur van "Terrae Incognitae", Leiden 1936.

 

Héphaistos:

1. Eiland ten noorden van Sicilië en behorende tot de eilandgroep Liparische eilanden. Een enkele keer was het eiland in gebruik als Carthaags maritiem steunpunt. Dat gebeurde bijvoorbeeld in 397 en in 265.

2. goddellijke ambachtsman = Chusor, Hijan, Kothar wa hasis

kaart

Heraclea minoa:     Zie:Ras Melkart. In 378 is de plaats op de zuidkust van Sicilië in Carthaagse handen. In 357 landt daar Dion van Syracuse. Carthaags gouverneur is Synalos.

 

Heracles:           Zoon van Zeus en de stervelinge Alcmene. Hij vermoordt in waanzin zijn 3 kinderen en moet van de koning Eurysteus van Mycene dan 12 zeer zware werken verrichten. Hij wordt ook wel geïdentificeerd met de Fenicische Melkart.

 

Heraclides v Pontus:Grieks geleerde, die ook in mythen over de Feniciërs schreef. Hij leefde van 388 tot 310.

 

Herakleion:     

Een verzonken stad.

Het betreft de stad Herakleion in Egypte op 20 km uit de kust voor Alexandië. Een opgedoken voorwerp stamt uit 380 v.C. De stad werd ook wel Thonis genoemd.

          79.12.7.Verzonken stad geeft schatten bloot       Volkskrant, mei 2001

Dit is geen Fenicische stad. Het heeft veel meer Griekse trekken. Toch is de haven ongetwijfeld frequent door Fenicische schepen aangedaan.

 

Herdoniae:          Plaats in het noorden van Apulië. Na de slag bij Cannae trekt Hannibal daarheen in 216. In 212 wint Hannibal daar een veldslag. In 210 wordt Herdoniae platgebrand en de bevolking wordt gedeporteerd naar Metapontum en Thurii, omdat met de Romeinen werd samen gespannen. Bij Herdoniae (ofwel Ordona) wint Hannibal's leger diverse gevechten.

Zie: apart artikel

Afbeeldingen + kaarten

Hergla:             Plaats op de oostkust van Tunesië even ten noorden van Sousse (Hadremetum). Het ligt aan het begin van een landtong, die de zee van een zoutmeer scheidt.

kaart

Herkomst:        Zie apart artikel

 

Herman, Z:       boek : Peuples, Mers, Navires

 

Hermiola:           Griekse term voor een schip met 1 ½ dek. De 14 achterste roeiers doen ook als dekbemanning dienst. In feite was het een anderhalve pentekonter.

 

Hermocrates:        Een Syracusaan met een Siculische achtergrond. Volgens Thucydides roept hij op (boek VI hfdst 34): Laat ons daarom bij onszelf goede moed en voorbereidingen treffen en daarnaast in overig Sicilië, in Italië, Carthago, Sparta en Corinthe hulp zoeken.

 

Herodotus:          Grieks geschiedschrijver uit de 5e eeuw, die ook op veel onderdelen van zijn werk ingaat op de Feniciërs en hun landen/daden. BK2

Kaarten en teksten

Hesiodos:        BK2 Bekend van zijn theogonie, die gelijkenis vertoont met wat Philo van Byblos te berde bracht.

 

Hettieten          BK2: heersen enige tijd over het noorden van Fenicië.

kaart

ncfps