Amfoor: De amforen waren van aardewerk en
dienden als opslagplaats of als transportmiddel. Er wordt daarbij onderscheid
gemaakt tussen de gewone Punische
amforen
en de amforen van Punische traditie. De eersten hebben geen afsluitbare hals,
met daarnaast een sterk cylindrische buik.
AMFOREN
-
Bamboula
-
Tharros: VIII,
XIV, XV-XVI
-
Monte Sirai 1984
-
San Antioco
-
Carthago-nova
-
Mallorca
Er zijn veel verschillende
soorten amforen te onderscheiden. Daarbij maakt men gebruik van o.a. de
volgende benamingen:
MANA A, B, C
Lambogha-Benoit
Dressel
Per
plaats treden behoorlijk veel verschillen naar voren in voorkomen van de
verschillende types. Niettemin kan het voorkomen van de verschillende types ook
wijzen op diverse (handels)relaties.
Enige
voorbeelden:
Bamboula-Kition.
Het gaat om de houten amforen, die tijdens de opgraving
van 1976 tot 1981 naar boven kwamen. Alleen al uit Rhodos komen er 102 houten
amforen. Uit Cos komen er slechts 3. De
3 Fenicische houten amforen hebben achtereenvolgens 2 Fenicische letters, een
rosette en 3 Griekse letters.
‑Kition‑Bamboula
I/Y Calvet
Tharros VIII.
Opgraving o.a. in de NW sector van Su Muru Mannu. Er
zijn 3 niveau’s onderzocht vanaf de 8e eeuw tot in de 2e
eeuw v.C. De archeologie en de historie lijken niet met elkaar in tegenspraak
te zijn. Vondsten: munten, gedenksteen, keramiekfragmenten met daarop
ornamenten. De ronde structuren van bouwsels liggen onder de rechte structuren.
Amforen:
type
|
nummer
|
aantal
|
Mana
|
C2
|
6
|
Mana
|
B3
|
176
|
Mana
|
A
|
134
|
Massaliotisch
|
9
|
|
Lambogha
Benoit
|
4
|
27
|
Dressel
|
1B
|
1
|
TOTAAL
|
353
|
Op een Romeins fragment van een amfoor komt trouwens
het teken van de naam MAHE voor. Deze naam duikt ook op in Zuid- en
Midden-Frankrijk, Milaan, Corsika en Apulië. Onder de gedenkstenen komt er ook
een voor met het Tanit-teken.
46.1.6 THARROS VIII
c.Anforas
de la campagna 1981 A Rodero Riaza Madrid
d.Una
marca anforariadi V Righini Cantelli Bologna
di
MAHES da Tharros
Tharros XIV.
De opgraving van 1987. Resultaten: diverse soorten
amforen, lamp, beeldje moeder/vruchtbaarheid, geglazuurde keramiek (w.v.1 met 4
Punische letters), glas, terracottabeeldjes, metaalslak, gewicht,
katapultprojectiel, dierlijke resten, gedenkstenen, Romeinse bronzen munten,
negerkop, hengsels (w.v.1 met Punische letter), fragmenten keramiek met
decoraties.
49.1.16.THARROS XIV
a.La
campagna del 1987 E Acquaro Bologna
b.Bracieri
ellenistici L I Manfredi Bologna
e bacini decorati punici 38 fragmenten
a Tharros
c.Ceramica
attica dalla M Madau Bologna
camapagna del 1987 17 fragmenten
Tharros XV-XVI.
Vondsten in 1988: terracotta-figuren,
keramiekfragmenten met ornamenten, een gedenksteen in troonvorm en amforen:
Fenicisch-Punisch:
|
Eeuw
|
|
Mana
|
VII-II
|
|
Mana
|
B
|
VI-II
|
Mana
|
C
|
VI-II
|
Punisch (onbestemd)
|
||
Griekse:
|
||
Ionisch
|
V-II
|
|
Corinthisch
|
V-II
|
|
Romeins:
|
||
Grieks-Italiaans
|
III-II
|
|
Dressel
|
1
|
II-I
|
De heuvel Muru Mannu.
Gelegen te Tharros. In
1988/9 na Chr kwamen er drie nieuwe zaken naar boven:
THT 89/6/1 keramiekfragment
THT 89/10/2 fragment van een zoom/rand
THT 89/10/21 fragment van een Kylix-vaas
Een Etruskische bucchero.
De Griekse keramiek (en imitaties) komen uit de 5e
eeuw (en wat uit de 4e-3e eeuw v.C).
Voorts 19 munten met afbeeldingen van Kore, paard,
palm, sfinx en de letter ALEPH.
50.1.23.THARROS XV‑XVI
c.Las
anforas de la campana M Blasco‑Arasanz
Barcelona
de 1988
e.Bucchero
etrusco dalla G Manca di Mores Sassari
campagna del
f.Ceramica
greca d'importazione M Madau Bologna
dalla campagna 1988
Monte Sirai 1984.
De necropolen zijn in 1983 en 1984 onderzocht. De
ligging van de graven neigt van NZ naar NO-ZW, waarbij de uitgang naar het Z en
ZW wijst. Grafgiften: keramiek, lampen, amforen, juwelen.
47.1.11 Monte Sirai 1984 P Bartoloni Roma
La necropoli (campagna 1983 e 1984)
San Antioco.
Opgraving in 1983-1986 na Chr. Vondsten:voornamelijk
fragmenten met hier en daar een ornament. Afbeelding van een vogel. De
Fenicische en Punische amforen laten
relaties zien met Afrika en Iberia en komen uit de periode 8e-5e
eeuw v.C.
49.1.9. S.Antioco:Area del Cronicario, Campagne di
scavo 1983‑1986
b.Anfore
fenicie e puniche P Bartoloni
da Sulcis
Carthago-nova
Punische amforen type Maña C.
Uit de calle Serreta te Cartagena komt een amfoor met
diverse Punische letters (b ? n, b). Er liggen relaties met Kouass en Ebusos.
Ook komt hier Alorda Park (Calafell, Baix Penedés, Tarragona) om de hoek kijken
en een verwijzing naar Uzita (J.H.van der Werff).
49.1.15.Complemento
al estaudio de M Martin Cartagena
las Anforas punicas Mana C V M Guerrero, B Roldan
Mallorca (550-450 v.C).
Importen van amforen uit Fenicië, Ebusus, Massalia.
Importen van Fenicische keramiek en flessen (EB-12 type) uit Ebusus.
50.1.20.Algunas
cuestiones sobre los V M Guerrero Palma de Mallorca
intercambios en la fase precolonial de Mallorca(550‑450).
AMFOOR VAN
PUNISCHE TRADITIE PUNISCHE AMFOOR
Amisjtamroe: Een prins van Oegarit, die vrijstelling
van belasting verleent aan een zekere Sinaranoe, wiens schepen terugkomen uit
Kabtoeri(=Kaftor=Kreta).
'MLBL: Neo‑Punische naam(1 x
geregistreerd,Jongeling).
'ML[..: Neo‑Punische naam(1 x
geregistreerd,Jongeling).
'MLK: Himilk.
'MLKT: Himilkat.
'M*S(H)TRT: Punische naam, die 22 x voorkomt.
Ammaedara: plaats in Noord-Afrika
Ammia: Een Fenicische kustplaats, die
gelegen is tussen het huidige Batroun en Tripolis aan een grillig gevormde
kust. De plaats wordt nu Enfé genoemd. De scheepvaartkundige mogelijkheden zijn
maar zeer beperkt, terwijl het gebergte van de Libanon al snel oprijst.
Ammia
is ook nooit een grote stad geworden en zal zeker in de eeuwen tot de Perzische
tijd voornamelijk de functie gehad hebben als relaisstation tussen Arvad en
Byblos. Ammia heeft (vrijwel) altijd gehoord onder Byblos.
____________________________________________________
KAART
Ardata
Tripolis
Ammia
Enfé
Botrys
___________________________________________________
0
__________________________________25km
Ammon: In principe de naam van een
Egyptische god. De Griekse vorm duidt op de god van de Siwah oase. Volgens
Eissfeldt is dit terug te voeren op de Punische Baäl Chammon van Noord‑Afrika.
Te Siwa is een orakel gevestigd, dat o.a. werd geraadpleegd door Hannibal.
Bovendien functioneerde de oase als verbindingspunt en rustpunt voor de
karavanen tussen
Emporiae
en Egypte.
Ammunira
van Beruta:Deze koning van Beruta(=Beryt=Beiroet) wordt genoemd in de el‑Amarna
brieven, die geschreven zijn t.t.v.Amenhotep IV(1410‑1360).
Ammurapi: Laatste koning van Oegarit.
'MN: Neo‑Punische naam(1 x
geregistreerd,Jongeling).
'MNYWS(H): Neo‑Punische naam(1 x
geregistreerd,Jongeling).
Amo*ashtart: regentes te Sidon voor haar zoon
Eshmun*azar II. ’mt ‘štrt.
Amoerroe
Amorieten: Nomadische stammen, die afkomstig
waren uit de Arabische woestijn. Zij vestigen zich definitiefrond 2000 in heel
West‑Azië. Delen van het woestijn‑volk hebben zich met de proto‑Feniciërs
vermengd. Hun vorsten Abdi‑Ashirta en Aziru belaagden de diverse kuststeden,
maar slaagden er echter nooit in om blijvend zich aan de kust te vestigen.
Genesis xiv 13:
En
er kwam er een, die ontsnapt was en vertelde het aan Abraham de Hebreeër, want
hij doolde over de vlakte van Mamre de
Amoriet, broer van Eschol en de broer
van Aner; en deze waren verbondenen van Abraham. Genesis x 16: Amoriet is de zoon van Canaan. De Amorieten
behoren tot de Semietische volkeren, zoals uit de volgende stamboom moge
blijken:
SEMIETEN
OOSTSEMIETEN WESTSEMIETEN ZUIDSEMIETEN
Akkadiërs Amorieten Arabieren
Assyriërs Kanaänieten Ethiopiërs
Babyloniërs Arameeën
Hebreeërs
Feniciërs
De
Amorieten zijn over het algemeen nomaden onder de latere koningen Tubbi‑Teshub
en Benteshina. Nebukadnezzar I noemt ze in 1200 Kas(h)id mat amurre(=veroveraar
van het land der Amorieten). Zie:Who were the Amorites,
A Haldar‑Univ.of Uppsala, Leiden‑E J Brill 1971, Monographs on the ancient Near
East no 1.
Boek 354:
A m p e l u s i a:
Kaap van Mauretania nabij de ‘fretum Gaditanum’.
Amphitheaters: De typische Romeinse invloed op de
voormalige Punische landen.
Amphoriskos:
kleine amforen: flesjes
Amposta: plaats in Noord-Spanje. In de buurt
vinden we een begraafplaats met Fenicische voorwerpen è Mas de Mussols.
kaart
|
Boek 354:
A m p s a g a:
Rivier in Noord-Afrika, waaraan Cirta was gelegen.
Ampurias: Griekse nederzetting in Noord-Spanje.
Nochtans ook enige Fenicische vondsten.
Amrit: Een oude Fenicische stad uit het
kernland en gelegen vlak bij de eilandstad Arvad. De Griekse naam werd
Marathos. Net zoals Byblos heeft de stad een nauwe relatie met Egypte.
Vooral
uit de 6e en de 5e eeuw zijn vondsten bekend
geworden. Daarentegen zijn de Hellenistisch/Griekse vondsten erg mager
te noemen. Archeologische vondsten zijn o.a:
‑heiligdom van el
Ma'bad.
‑kleine
"Egyptische" tempels vlak bij de zo genoemde
slangenboom('Ain
al‑haiyat).
‑diverse zuilen (al‑Maghazil)
met hoge cylindervor‑
mige graftekens.
‑slakkentoren(Burq
el bezzaq).
‑een in rotsen
uitgehouwen gebouw.
De geschiedenis van Amrit loopt goeddeels paralel
met die van Arvad. Het komt wel eerder onder de definitieve controle van de
Assyriërs en blijft binnen het
Assyrische rijk meestal behoren tot de
provincie
Symira. In de Perzische tijd behoort Amrit weer tot het vorstendom Arvad. Dat
is ook zo in het begin van de Hellenistische tijd, maar langzamerhand kan de
stad zich losmaken van wat dan Aradus genoemd wordt. Dan ook gaat Marathus een
grote welvaartsperiode tegemoet. In 218 sluiten zowel Aradus als Marathus een
verbond met Antiochus III. Na diens regering wordt hun zelfstandigheid nog
groter. Sinds een halve eeuw slaat Marathus zijn eigen munten. Steeds vaker
komen er echter met Aradus moeilijkheden naar voren en waarschijnlijk wordt in
140 Marathus verwoest.
OMGEVING VAN
MARATHUS
__________________________________________________
KAART
Antaradus
Arvad Enhydra JEBEL EL ANSIRYA
MIDDELLANDSE Amrit
ZEE Marathus
Simyra
ELEUTHERUSVLAKTE
__________________________________________________
Foto’s
|
'MS(H)MN: Punische naam, die 4 x geregistreerd
is.
Amsterdam
(Universiteit van) : opgraving in Carthago.
'MS(H)TRT: Punische naam, die 3 x geregistreerd
is.
'MS(H)L': Neo‑Punische naam(1 x
geregistreerd,Jongeling).
'MT'SR: Fenicische naam, die 1 x
geregistreerd is.
['MT]'S(H)MN: Punische naam, die 1 x geregistreerd is.
'MTB*L: een naam, die 4 x in het Punisch,
1 x in het Fenicisch en 1 x in het Neo‑Punisch is
geregistreerd.
'MTB*LHSRY: Neo‑Punische naam(1 x
geregistreerd,Jongeling).
'
'MTB[..: Neo‑Punische naam(1 x
geregistreerd,Jongeling).
‘MTHL: Fenicische naam, die 1 x is geregistreerd.
'MTMLK: Punische naam: 1 x geregistreerd.
'MTMLKT: Punische naam; 1 x geregistreerd.
'MTMLQRT: Punische naam, die 37 x is
geregistreerd. Neo‑Punische naam(1 x
geregistreerd,Jongeling).
'MTMLQT: Punische naam: 1 x geregistreerd.
'MTMLR: Punische naam: 1 x geregistreerd.
'MT*S(H)TRT: naam, die 1 in het Fenicisch en 7 x in
het Punisch is geregistreerd.
Amuletten: De Feniciërs en Puniërs maken veel
gebruik van amuletten, die hen tegen kwade geesten dienen te beschermen. Deze
amuletten dragen veelal een Egyptische vorm en inhoud.
Zie:Gli
amuleti punici dal tofet di Sulcis, RSF1973 P.Bartoloni. Die Amuletten von
Arslan Tas, W Röllig in: Neue Ephemeris fur Semitische Epigraphik,band2 (1974).
-
Tyrus
2x
-
Sulcis
-
Recensies
RSF XVII
Dit soort voorwerpen komt vooral voor in graven van
kinderen en vrouwen. Er zijn wel 60 verschillende soorten te onderscheiden.
Höbl noemt in zijn “Kulturgut”(blz 79-163) vier grote groepen:
a.Egyptische
importen met een reeks van resistent glazuur;
b.van
week verfijnd aardewerk met een gele kleur;
c.van
steatiet gemaakt;
d.vooral
Punisch met een glazige structuur, waarbij geometrische vormen te zien zijn.
De
onderwerpen zijn vooral: het oog, Bes, Ptah, Isis, Harpokrates, Horus, de valk.
Vroomheid
en vruchtbaarheid spelen een voorname rol bij de functie van de amuletten.
Enige
voorbeelden uit diverse plaatsen:
Een
amulet uit Tyrus.
Een
Samaritaanse amulet van forse afmetingen duikt op in Tyrus. Lengte 6,2 cm
Breedte 3,9 cm. Gewicht 5,7 gram. Zijn bezitter heet Yechouroun.
‑Une amulette samaritaine H.Lozachmeur
provenant de Tyr J.Margain
Scarabee’s
en amuletten uit Tyrus.
De
scarabee’s bestaan uit steatiet en gips. Afbeelding: oog van Horus.
63.2.5.The scarabs, scaraboids W.A.Ward
and amulet-plaques from Tyrian cinerary
urns
Amuletten
uit Sulcis.
Dat
niet alleen. P.Bartoloni presenteert een catalogus met 126 voorwerpen.
‑Gli amuletti punici del tofet di
Sulcis P.Bartoloni
Recensies RSF XVII.
Egyptische amuletten, West-Semietische zegels, Grieken
in Fenicië, Studia Phoenicia en over de Sarden.
50.1.14.Recensioni met o.a.:Amulette (Muller‑Winkler),
Cat.sceaux (Bordreuil), grecque en
Phßnicie (Elayi), Carthago (lipinski), Sardi (Tronchetti)
Amurru: Een west‑Semietisch volk, dat zich
in het tweede millenium vestigde in het gebied, dat we nu Syrië noemen. De
Amurru worden later de Arameeën genoemd. Hun voornaamste steden werden Damascus
en Palmyra. Rond de 9e eeuw gaan de Arameeën deel uitmaken van
het
Assyrische rijk. Hun taal is tot op heden bewaard gebleven. Ook Tiglath Pileser I(1116‑1090) noemt
de"Amurru". Later worden de "Amurru" wel de
"Hatti" genoemd.
Boek 354:
A m y c l a e u s:
Bijnaam van Apollo, onder welke hij vereerd werd te Amyclae.
[zie inscriptie Cyprus].
'MYK: Punische naam: 1 x
geregistreerd.
'MY*L: Neo‑Punische naam(1 x
geregistreerd Jongeling).
'N'': Neo‑Punische naam(1 x geregistreerd
Jongeling).
Analecta Orientalia (tijdschrift).
Boek 354:
A n a s:
Rivier [de Guadiana]
in Zuid-Spanje.
Anat: Fenicische godin, die vooral
vereerd werd in Ugarit. Het is daar de zuster van Baäl. In het Hebreeuws wordt
zij ook Anat genoemd. Het is in ruimere zin ook een west‑Semietische godin, die
in mythen haar broer Baäl bij staat. De Grieken noemen haar Athene.
afbeelding
|
Anatolië: Vooral in het ZO van dit gebied is de
Fenicische invloed aanwezig.
afbeelding
|
Anaxilas: Tiran van Rhegium tussen 494 en 476.
In 480 is hij in een verbond met Carthago, maar tijdens de beslissende veldslag
bij Himera horen we niets van hem in de zin van enige ondersteuning aan
Hamilcar.
'NB*: Neo‑Punische naam(1 x
geregistreerd,Jongeling).
Anda: In Carthaags Afrika is volgens
de overlevering een passage door de rivier de Macaras, waarin ook een brug
gelegen moet hebben. De exacte lokatie is niet bekend. De brug heeft echter een
belangrijke rol gespeeld, niet in het minst bij diverse gevechten.
Andalouses
(les): Vanaf ca.200 komt Les Andalouses
onder het Numidische rijk van Masinissa. Tegen het einde van de tweede eeuw
behoort het tot het Mauretaanse rijk van Bocchus om daarna op te gaan in het
Romeinse rijk. Tegen die tijd wordt de nederzetting echter verlaten.
Opgravingen
Andalouses‑oostelijk deel.
__________________________________________________
KAART
noord
L
III
0___________________________40m
__________________________________________________
Andalusië: Baetica
Anech: 'nk: ik ben.________________
________________
ANET: afkorting voor Ancient Near Eastern
Texts Relating to the Old Testament, J B Pritchard (2e ed.), Princeton
1955.
Aniel: Aniel ligt op 15 km van de zee in
Zuid‑Libanon. Het is het huidige Mallia. Het is niet zeker, of Aniel wel Fenicisch is geweest. Het was in ieder
geval Kanaänietisch, totdat het wellicht opging in het rijk van David. Mogelijk
heeft Salomo de plaats daarna weer aan Tyrus overgedragen.
__________________________________________________
KAART
Abdon
Ecdippa Aniel
Akka
__________________________________________________
0______________________________25km
Anio: zijrivier van de Tiber ten
noorden van Rome. De samenvloeiing met de Tiber is bekend geworden als plaats, waar in 211 Hannibal zijn kamp
opsloeg voor de muren van Rome. Even later vindt er aan de oevers van de Anio
nog een gevecht plaats, waarbij Romeinen verdreven worden. Het Carthaagse legerkamp heeft op 7 km van
het toenmalige Rome gelegen(40 stadiën) op de noord‑oever van de Anio,
westelijk van de huidige spoorlijn Rome‑Tivoli.
Ankh
teken:ik
'NKN: Neo‑Punische naam(1 x
geregistreerd,Jongeling).
'NL: Punische naam: 1 x
geregistreerd.
'NMT: Neo‑Punische naam(1 x
geregistreerd,Jongeling).
'NN: Punische naam: 1 x geregistreerd.
Anna: volgens de legende van Aeneas
een zuster van de Carthaagse prinses Dido.
Annaba: Plaats in Algerije. Twee kilometer
ten zuidwesten hiervan ligt de Fenicische plaats Hippo Regius. Op geldstukken
uit de Hellenistische periode staat de Fenicische naam
APA:_____________
_____________
afbeelding
|
AnOr: Analecta Orientalia;afkorting
voor dit tijdschrift.
'NT: Punische naam(1x
geregistreerd).
Antander: Broer van Agathocles, die Syracuse
verdedigt tegen het einde van de vierde eeuw tijdens de expeditie van
Agathocles in Afrika.
Antaradus: Kustplaats, gelegen tegenover Aradus,
ofwel Arvad. Het is het huidige Tartus te Syrië. Vanuit Tartus is een
inscriptie bekend. Zie hiervoor:"L'inscription phénicienne de
Tartous" van
J.Teixidor
in Syria LVI‑blz 10.
1.hrmys hbmys
2.'s(h) ytn' l‑ 's(h) ytn(') 'l
3.dm drkt 's(h) l dmd bnt 's(h)l
vlg.Teixidor vlg.Dussaud
__________________________________________________
_________________________________________________
Er
bestaan nog enige interpretatieverschillen:
"Dat hij
heeft opge‑ "Dit is het
altaar,
richt voor de
rust dat Eldamad heeft
van zijn
concubine." opgericht,
dochter
van Echel."
vervolg Antaradus:
__________________________________________________
KAART
Marracas=Carné
Antaradus
Arvad Enhydra SYRIA
Amrit
MIDDELLANDSE ZEE
Simyra
__________________________________________________
0 25 km
_________________________________________
ncfps
Geen opmerkingen:
Een reactie posten