woensdag 25 juni 2014

B6


Bomen: Zie vooral bij Plinius de oudere.

 

Bomilcar:           De voornaamste onder de onder die naam bekende Carthaagse figuren zijn:

                              a.Carthaags veldheer, die in 309 verslagen werd door Agathocles. Daarna wordt hij verdacht van een usurpatie, of heeft die daadwerkelijk getracht uit te voeren. In ieder geval wordt hij gegrepen en gekruisigd.

                              b.Carthaags admiraal tijdens de tweede Romeins‑Carthaagse oorlog. Menigmaal heeft hij vloten van tot 60‑100‑120 schepen onder zich. Hij opereert echter zeer voorzichtig. Hij wordt nooit rampzalig verslagen,maar hij boekt ook nooit een grote over‑

winning. Hij gebruikt de Carthaagse vloot meer als ondersteuning voor de Carthaagse legers of als

louter transportmiddel. Hij opereert voor de Etruskische kust, landt te Locri en verschijnt voor Syracuse en Tarente. Wellicht is hij ook in de Griekse wateren actief geweest ter ondersteuning van Macedonië. Bomilcar was gehuwd met een dochter van Hamilcar en vormde het thuisfront van de Barciden in Carthago.

                              c.Legeraanvoerder van Jugurtha van Numidië, die verantwoordelijk was voor de moord op Massiva;een van de troonpretendenten voor Numidië.

 

B*MLK:              Punische naam (1x geregistreerd).

 

B*MLQRT:            Neopunische naam:verschrijving voor Bodmelqart. Punische naam (3x).

 

Bondi,S.F:          Hedendaags auteur bekend van o.a:"Le stele de Monte Sirai", Rome 1972.

 

Bonello, V:         Hedendaags auteur, die deel uitmaakte van de Italiaanse expeditie naar Malta in 1963.

 

B*NK:               Neopunische naam uit Dougga (N 4).

 

Bonorva:            Vindplaats van Punische objecten te Sardinië.

 

Bonsor, G:          Auteur van o.a.:"Les colonies agricoles pré‑romaines de la vallée du Baetis" in Rev.archéol.XXXV,1899. Hij heeft veel Fenicisch ivoor teruggevonden.

 

B*NWK:              Neopunische naam uit Dougga (N 3).

 

B**S(H)TRT:         Punische naam (2x geregistreerd).

 

Bordj el Amri:

 

Bordj Djedid:       Vierkant fort bij Carthago, waar in de nabijheid ook de begraafplaatsen lagen.

Merlin, Inscriptions romaines de Bordj-Djedid, Bier-el-Heuch;intailles antiques, BCTH, 1907, p. CCIX-CCXIII.

 

Bordj el-Amri: vindplaats in Noord-Afrika

Gauckler (P.), Inscription chrétienne de Bordj el Amri (Tunisie), BSAF, 1903, p. 251-254. 1982 Duval (Y.), Loca sanctorum, t. I, 1982, p. 25 , n° 11 : inscriptions martyrologiques

 

Bordj Haouida: vindplaats in Noord-Afrika

Carton (Dr), Inscriptions romaines de Bordj Haouida et d'Utique, BCTH, 1906, p. CCXXXI.

 

Bordj el Krelei: vindplaats in Noord-Afrika

Poinssot (L.),  Inscriptions latines de Bordj-el-Krelei, de Tebourba (Thuburbo Majus) et de la région de Djedeida, BCTH, 1938-9-40, p. 325-327.

 

Bordreuil, P.:      Hedendaags auteur van o.a."Inscriptions sigillaires ouest‑semitique II" in Syria 1975 en veel meer!

 

Boreïden:           Belangrijkste  familie in Carthago tussen 550‑450. Stamvader van deze Carthaagse familie schijnt Mago geweest te zijn. Ze worden dus ook wel de Magonieden genoemd.

 

B*RNLLY:            Punische naam (1x geregistreerd).

 

Borsthanger:     Veelal deel van een harnas. Een fraai exemplaar is gevonden bij Ksour es Saf.

 

Bosa:               Noordelijk van Tharros op Sardinië ligt aan de westkust de plaats Bosa, waarvan een zandsteenfragment bekend is vanuit de 8e eeuw! Helaas is het origineel verloren gegaan. Zie: J Euting (Mémoires de l'Académie des Sciences de St Pétersbourg, ser 7,17,3 (1871) p 72. Er moet gestaan hebben:

                                 k

                               qld

                              __________________________________________________

                              KAART

                                                            Campeda hoogvlakte

                                   M Mannu

                              SARDISCHE

                              ZEE        Bosa

                                                            Macomer

                                            M Ferru         Tirso

 

                                    Tharros

 

                                                            1:500.000

                              __________________________________________________

                              Foto 294 uit het archief van de schrijver.

                              De toegang tot de haven van Bosa.

 


 




 

                              Foto 295 uit het archief van de schrijver.

                              Het fort, dat de toegang tot de haven van Bosa

                              controleerde, althans de resten ervan.

 


 




Bosch‑Gimpera, P.:  Hedendaags auteur van o.a."Phéniciens et Grecs dans l'antique occident" in:La nouvelle Clio.

 

B*S(H)':            Neopunische naam uit Maktar.

 

Bossert, H.T:       Hedendaags auteur bekend van o.a.:"Altsyrien"  (Tubingen 1951).

 

Bostar:             Carthager, die in 240 door huurlingen wordt gedood. De naam duikt t.t.v. de 2e Punische oorlog ook op bij Capua.

 

B*S(H)TRT:          Punische naam (4x)=vergissing voor Bodasjtarte.

 

B*S(H)TRRT:         Wellicht verschrijving voor BD*S(H)TRT.

 

Bosworth‑Smith, R:  Auteur van o.a.:"Carthage and the Carthagians" (London 1902).

 

B*T':               Neopunische naam.

 

Botrys:             Fenicische plaats in Midden‑Libanon. Het is het huidige Batroun. In de oudheid behoorde het lange tijd tot Sidon, Byblos en/of Tyrus.

                              __________________________________________________

                              KAART

                                                            Enfé

 

                                                            Bostrena‑rivier

 

                                               Botrys

 

                              MIDDELLANDSE

                              ZEE

                                                            LIBANON‑GEBERGTE

 

                                               Byblos

                                                            Nahr Ibrahim

                              __________________________________________________

                              0______________________________________25km

 

          vervolg Botrys:     Plinius beschrijft in zijn "Natuurlijke historie" onder 5.17.78 de Fenicische kusteden. Hij noemt daarbij ook Botrys. Deze Fenicische nederzetting wordt niet in de                 Assyrische annalen vermeld, voor zover bekend is. De plaats ligt aan de Bostrena‑rivier en behoort de meeste tijd tot het gebied van Byblos, ondanks het feit, dat de plaats volgens Menander van Ephesus gesticht werd door Itho‑Baäl van Tyrus tussen 887‑856. Overigens wordt Botrys als Batruna reeds genoemd in de El‑Amarna brieven. De geschiedenis van de plaats begint dus minstens in de 14e eeuw, maar wellicht is de plaats nog wel ouder.

 

Bou Arada: vindplaats in Tunesië.

Literatuur: Gauckler, Inscriptions du Fahs et du Bou-Arada (Tunisie), BCTH, 1903, p. 554-563. Merlin, Statue de Saturne  à Henchir-es-Srira; inscriptions romaines trouvées à Henchir-Brerrita et à Bou Arada, BCTH, 1906, p. CCI-CCVI.Poinssot,  Inscriptions romaines de la région de Bou-Arada et de Furnos Majus, et lampe romaine de Sousse, BCTH, 1930-1931, p. 126-130. Merlin, Statue de Saturne  à Henchir-es-Srira; inscriptions romaines trouvées à Henchir-Brerrita et à Bou Arada, BCTH, 1906, p. CCI-CCVI. Naïdé Ferchiou. – Recherches sur l’iconographie religieuse dans l’ancien territoire de la Carthage punique : un fronton de chapelle de la région de Bou Arada (Tunisie) , Ant. Af., 34, 1998, p. 57-64.Bou Arada (région) Ferchiou (Naïdé) et Gabillon (Aimé). - Une inscription grecque magique de la région de Bou Arada (Tunisie), ou les quatre plaies de l'agriculture antique en Proconsulaire, BCTH, n.s., 19, 1983, p. 109-123. Discussion, p. 124-126. NAÏDÉ FERCHIOU, Glanes épigraphiques dans la région de Fahs-Bou Arada, Africa romana, 11, 1994, p.1329-1340.

 

Bou Djelida:      DOUBLET (G.), Note sur deux monuments antiques de Tunisie, p. 129. [Stèle de Bou-Djelida ; mausolée de l'Henchir Messaour. ] BCTH 1892.

 

Bouchenaki,M:       Hedendaags historicus, die o.a. in 1966 publiceerde over de plaats Tipasa op de Noordafrikaanse kust. Belangrijk is ook "Contribution à la connaissance de la Numidie avant la conquête romaine".

 

Boucher, E:         Hedendaags auteur van o.a.:"Céramique  archaïque d'importation au Musée Lavigerie de Carthage", Cahiers de Byrsa III 1953. Ook bekend van "Les Etrusques et Carthage" in:Mélanges de l'école francaise de Rome XLV 1953.

 

Bou Grara:        zie Gighti

 

Bou Jdaria:       Poinssot (L.),  Inscriptions latines de Bou-Jdaria, BCTH, 1938-9-40, p. 155-157.

 

Bou Kornein:     Merlin, Antiquités et inscriptions romaines découvertes à Bou Ghara(Gighti), au Goubellat, à Menzel Dar-Bel-Ouar, Bou Kornein, Béja, BCTH, 1906, p.CCLXXI.

 

Bouni, A.:          Hedendaags auteur van o.a."Rapport préliminaire sur la premiére campagne de fouilles(1975) à Ibn Hani" in: Syria 1976.

 

Bou Settou:         Vindplaats van amforen bij Oea aan de Tripolitaanse kust.

 

Bovill, E.W:        Hedendaags auteur, bekend van o.a.:"The golden trade of the Moors (London 1958).

 

Bowman, J:          Samensteller van het tijdschrift ABr‑Nahrain/Dep.of Semitic Studies/Univeristy of Melbourne.

 

B*WT:               Neopunische naam.

 

BPS*:               Neopunische naam.

     '

BQS(H):             Neopunische naam (Bocchus), die 8 x geregistreerd is op munten.

 

BQS(H)T:            Fenicische naam (1x)=Beqosjet.

 

BQY:                Neopunische naam uit Leptis Magna (N 32). Wellicht latijnse Boccius.

 

BR:                 Neopunische naam. Komt 1 x op munt voor.

 

BR':                Punische naam (1x geregistreerd).

 

Bragadas:         rivier Medjerda in Noord-Afrika

 


kaart




Brancoli, I:        Mede‑auteur van "Mozia III" in Studi Semitici 24, Rome 1967.

 

Branden, A van den: Hedendaags auteur van o.a."L'inscription néopunique de Mactar KAI 145"(RSF 1973).

 

BRGD:               Punische naam (1x).

 

Brigantium: plaats op kust  Noord-Spanje

 


kaartje




British Museum:           

 

Brittanië:          Zeer waarschijnlijk heeft Himilco de zeevaarder in de 5e eeuw het grote eiland ALBION bereikt.

 

BRK:                Punische naam (25 x) en neopunische naam (5x).

 

BRK':               Punische naam (2x geregistreerd).

 

BRK'T:              Neopunische naam uit Leptis Magna (N 34).

 

BRKB*L:             Neopunische naam, die 18 x geregisteerd is. Voorts in Fenicisch 1x en in Punisch 6x voorkomend=Barikbaäl.

 

BRKBT:              Neopunische naam (2 x geregistreerd).

 

BRKMLK:             Punische naam (1x geregistreerd).

 

BRKMLQRT:           Punische naam (1x)=CIS I 5981,1.

 

BRKS(H)MS(H):       Fenicische naam (1x geregistreerd).

 

BRKT:               Punische naam (1x) en Neopunische naam(1x).

 

BRKTMLQRT:          Fenicische naam (1x geregistreerd).

 

BRKTB*L:            Neopunische naam.

 

BRKTGD':            Neopunische naam uit Ed‑Dafnia.

 

BRMLQRT:            Punische naam (1x geregistreerd).

 

BRN:                Punische naam (1x)=CIS I 3665,2.

 

Bron der duizend amforen: Een bron bij Carthago in de omgeving van Bordj Djedid. De buitenkant is Romeins; de binnenkant Punisch. Hier zijn gouden munten gevonden. De bron is zeer belangrijk, want het is de enige zoetwaterbron van het gehele schiereiland.

 

Bronnen:           bijvoorbeeld:

 

BRONNEN uit zuiden en westen
Autochtone BRONNEN
BRONNEN uit noorden en oosten
3e dynastie 2640-2575 >>>
Khasekumui c.2640 >>>
Byblos
 
4e dynastie                >>>
Heteferes, moeder Keops
Keops
Meritites, vrouw van:
Snofru
 
Byblos
 
 
 
Scheepslading hout
 
5e dynastie 2465-2323 >>>
Sahoure
Neferirkare-Kakai
Niuserre
Ounas
Byblos
 
6e dynastie 2325-2155 >>>
Pepi I
Pepi II
Merenre
Kinderen van Hathor, de dame van Dendera
 
 
Ibdabi van Byblos 2045-2037
 
12e dynastie 1991-1785 >>>
Sesostris I
Sesostris II
Amenemhet III
Amenemhet IV
Byblos
Abishemu I: alabastervaas, obsidiaanvaas, collier van 102 amatiststenen, scarabee
Yapishemuabi: obsidiaankist, baas van grijze glas, hangers van goud en amatist, broche, plaat
 
13e dynastie 1785-1650
Neferhotep I 1741-1730 >>>
Byblos
Yakinilu
Tantin-Hammu: relief. Koningen worden als een soort burgemeesters gezien.
Ilim-ayapi
 
 
Kanaanieten x purper
<<< Nuzi Midden 2e millennium
18e dynastie 1490-1436 >>>
Tutmosis III
Byblos
Blok met zijn naam in tempel Baalat-Gubal van de architect Minmose + tribuut van de Retenou (Syrië)
 
 
 
 
Amenophis III 1386-1349 >>
Amenophis IV 1350-1334
El-Amarna tabletten: Byblos, Zimrida van Sidon, Beryt, Abimilki van Tyrus, Arvad, sa-gaz, Mi-Lim, Abdi-ashirta, Aziru
 
BRONNEN uit zuiden en westen
Autochtone BRONNEN
BRONNEN uit noorden en oosten
Seh I 1318-1302 >>>
cederbomen
 
 
 
<<< Ebla, Mari, Emar
Ramses II 1290-1224 >>>
Byblos
veroveringen
 
 
 
<<< Ugarit
 
Byblos: sarcofaag Ahiram 12e eeuw?
 
Wen-Amon c.1075 >>>
Byblos: Zakarbaal
Arvad
<<< TiglatPileser I 1114-1076
 
 
<<>> Homeros: Ilias
Saul 1030-1010
Stam Asher
 
David 1015-975
Tyrus: Abibaal + Hiram I
 
Salomon 970-931
Tyrus: Hiram I: paleis+tempelbouw, tarsis- schepen Ofir
<<>> Homeros: Odysseus
 
Seshonq I 945-924 >>>
Byblos: inscriptie
Yahimilk + Abibaal van Byblos
 
Orsokon 924-887
Byblos: inscriptie
Elibaal + Shapatbaal I van Byblos
 
 
tribuut
<<< Asurnasirpal II 883-859
Ajab 847? <<<
Tribuut
Jezabel
<<< Salmanasar III 858-824
Joram  <<<
Atalia
>>> inscriptie Kilamuwa te Samal
 
tribuut
<<< Adad-nirari III 810-783
 
Grafinscripties Tyrus 8e eeuw
 
 
tribuut
<<< TiglatPileser III 744-724
 
tribuut
<<< Sargon II 721-705
 
tribuut
<<< Senaguerib 704-681
>>> inscriptie Karatepe
 
Tribuut
Vazal:Baal van Tyrus
<<< Asarhadon 680-669
 
tribuut
<<< Asurbanipal 668-627
BRONNEN uit zuiden en westen
Autochtone BRONNEN
BRONNEN uit noorden en oosten
Necao 610-595 >>>
 
 
 
Beleg Tyrus: 585-572
Nabucodonosor II 604-562
Amasis 570-526 >>>
 
 
Bouw 2e tempel in Jeruzalem                         
                                        <<<
Sidon+Tyrus participeren
 
Inscripties te Saqqara, Abydos, Elefantina, Abu Simbel  6e eeuw     <<<<
 
 
 
Shapatbaal II, Yehawmilk van Byblos c.500
 
 
Amrit: ivoor van Shadrapa 5e eeuw
 
 
Cyprus: Milkyaton 392-391 van Kition. Idalion, Tamassos
 

Bronnen zoals aangegeven in: Fenicios y Cartagineses en el Mediterraneo, Catedra 1999.

 

Bronsjes:          Vooral Syrofenicisch uit het 2e millennium v.C. een voorbeeld uit boek 129.


Fig.129




BR*S(H):            Punische naam (1x).

 

Broughton, T.R.:    Hedendaags auteur van o.a."The Magistrates of the Roman Republic" en "The Romanization of Africa Proconsularis"(Greenwood Press Publishers,New York 1968).

 

BRQN:               Punische naam (1x)=Barkan (CIS I 4840,5).

 

BRQND:              Punische naam (1x).

 

BRQNY:              Punische naam (3x).

 

BRSD:               Punische naam (1x).[EH 82,2).

 

BRT':               Neopunische naam (Brutus). Gevonden te DJ.Mansour.

     '

Bruncu e teula: vindplaats op Sardinië

 

Bruttium:           Het huidige Calabria, dat in de oudheid genoemd werd naar de oorspronkelijke volksstam:de Bruttiërs. In 215 sloten zij zich aan bij Hannibal en vochten tot aan de slag bij Zama met hem mee. Na de oorlog moesten zij het statuut van "dedicticii" ondergaan.

 


kaart





afbeelding




Brindisium:         Belangrijke haven voor de Romeinen tijdens de tweede Punische oorlog, waarbij de Romeinen de Adriatische zee konden blokkeren.

 

BRY:                Punische naam (2x).

 

BRYK:               Neopunische naam uit Leptis Magna (N 33).

 

BSA:                Afkorting van Annual of the British School at Athens.

 

BS(H)':             Fenicische naam (1x).

 

BS(H)K':            Neopunische naam uit Volubilis met een berberachtergrond.

 

BS(H)LMN:           Neopunische naam.

 

BS(H)M:             Neopunische naam. In combinatie met YBS(H)M=Ibiza.

 

BS(H)MN:            Punische naam (1x geregistreerd).

 

BS(H)R:             Punische en neopunische naam.

 

BS(H)RBL:           Neopunische naam uit Constantine (N 50).

 

BS(H)RM:            Punische naam (1x geregistreerd).

 

BS(H)RY:            Punische naam (1x geregistreerd).

 

BS(H)TS*N:          Neopunische naam uit Maktar (N 8).

 

BSY:                Neopunische naam.

 

BT'S(H)MN:          Punische naam (1x geregistreerd).

 

BTB*L:              Neopunische naam uit Ksour Abd el‑Melek (N 1).  Punische naam (14 x).

 

BTN*M:              Fenicische naam (2x)=Batnaom (KAI 11,1).

 

BTN*MT:             Punische naam (1x)=Batnaomat (CIS I 1532,3‑4).

 

BTNWK:              Neopunische naam.

   '

BT*S(H)MN:          Batesjmoen. Punische naam (CIS I 2326,6).

 

BTP*MY:             Batp*umy. Punische naam (RES 107,2‑3).

 

BTRT:               Punische naam (1x geregistreerd).

 

BTS(H)LM:           Punische naam (1x) en Fenicische naam (1x).

 

Bubastis:           Plaats in Egypte aan een zijarm van de Nijl, waar het kanaal van de farao begonnen zou zijn in de richting van de Rode Zee. De Feniciërs zijn behulpzaam geweest bij de aanleg ervan.

 

Buccellati, G.:     Hedendaags auteur van o.a."Cities and Nations of ancient Syria"(1967Roma).

 

Buchanan, D.:       Hedendaags auteur van o.a."Glozel, the beginnings of a decipherement".

 

Buchholz, H.G.:     Hedendaags auteur van o.a."Prehistoric Greece and Cyprus‑An archaeological handbook"(Phaidon).

 

Bulla Mensa:     vindplaats in Noord-Afrika. Literatuur: M’Charek (A.), De saint Augustin à Al-Bakri. Sur la localisation de l’ager Bullensis dans l’Africa, CRAI, 1999, p. 115-142. Kalaat es Senane. Cagnat,  Résultat des relevés archéologiques correspondant à la carte d'Ebba-Ksour et de Kalaat,s-Senan, BCTH, 1921, p. CCCLVIII.

 

Bulla Regia: plaats in Noord-Afrika.

Literatuur: Kotula, T.: A propos d'une inscription reconstituée de Bulla Regia (Hamman-Darradji). Quelques municipes mystérieux de l'Afrique Proconsulaire. - MEFRA 79 (1967) 207-220.  ROGER HANOUNE, «Opus africanum» à Bulla Regia (Tunisie), Africa romana, 7, 1989, p. 409-414. YVON THÉBERT, Le proconsul inconnu de Bulla Regia (ILAfr. 456): une nouvelle hypothèse, Africa romana, 7, 1989, p. 879-886. HABIB BAKLOUTI, L'hydraulique de Bulla Regia: les citernes publiques "BR3 ", Africa romana, 11, 1994, p.693-710. ROGER HANOUNE, Un dessin d'architecture au théâtre de Bulla Regia (Tunisie), Africa romana, 11, 1994, p.911-914. ANNA LEONE, Un'adultera meretrix a Bulla Regia: alcuni aspetti della città tardo antica, Africa romana, 11, 1994, p.1371-1384. Duval (N.), Le dossier du groupe épiscopal de Bulla Regia, BSNAF, 1969, p. 207-236. 1905 Espérandieu (cdt), Cippe de Bulla Regia, BSAF, 1905, p. 289. 1906 Merlin (A.), Fouilles de Bulla Regia, CRAI, 1906, p. 217, 363, 547, fig. 1906 Merlin, Fouilles de Bulla Regia (inscriptions romaines), BCTH, 1906, p. CCLXIII-CCLXIX. 1906 Merlin, Inscriptions romaines relevées sur les bords de l'Oued Gueniche, à Jemajeur, et antiquités romaines de Bulla Regia, BCTH, 1906, p. CCLIII-CCLVI. 1907 Merlin, Fouilles et inscriptions romaines de Sbeitla, Bulla Regia, El-Djem, Carthage, BCTH, 1907, p. CCXXXII-CCLXI. 1909 Carton (Dr.), Note sur les fouilles exécutées en 1909 dans les thermes publics de Bulla Regia, CRAI, 1909, p. 581-589. 1910 Cagnat (R.), Inscription romaine trouvée à Bulla Regia (Tunisie), BCTH, 1910, p. 220-224. 1910 Carton, Note sur les fouilles exécutées en 1910-1911 à Bulla Regia, CRAI, 1911, p. 595-603. 1911 CANAL (J.). - Excursion à Bulla Regia et en Kroumirie, R. Tun., 18, 1911, p. 360-377. 1911 Dieulafoy , Dernières découvertes [thermes] à Bulla Regia, CRAI, 1911, p. 3-4. 1914 Carton,  Découvertes faites en 1914 dans les fouilles de Bulla Regia, BCTH, 1915, p. 184-208 1914 Héron de Villefosse, Les fouilles de Bulla Regia, CRAI, 1914,  p. 311-312. 1915 Carton (L.), L'église du prêtre Alexander découverte à Bulla Regia en 1914, CRAI, 1915,  p. 116-130, fig. 1917 Carton (L.), Les fouilles de Bulla Regia en 1916, CRAI, 1917, p. 149-156. 1919 Carton  et Cagnat, Rapport sur les fouilles exécutées à Bulla Regia en 1919-1920, CRAI, 1920, p. 323-329. 1919 Carton,  Un  pavement de mosaïques  trouvé à Bulla Regia, BCTH, 1919, fig., p. 112-115. 1922 Carton (L.), Les fouilles de Bulla Regia du printemps 1922, CRAI, 1922, p. 326-333. 1922 Carton, Inscriptions latines de Bulla Regia, BCTH, 1922, p. CLXXVIII-CLXXIX. 1922 Carton, Les fouilles de Bulla Regia, CRAI, 1922, p. 172-175. 1924 Carton (L.), Fouilles à Bulla Regia en 1924, CRAI, 1924, p. 258-260. 1914  Héron de Villefosse, La croix byzantine de Bulla Regia, CRAI, 1914,  p. 697-702, fig. 1967 Tadeusz Kotula, A propos d'une inscription reconstituée de Bulla Regia (Hammam Darradji). Quelques municipes "mystérieux" de l'Afrique proconsulaire, MEFR, 79, 1967p. 297-220. 1973 Thébert (Yvon), La romanisation d'une cité indigène d'Afrique :Bulla Regia, MEFR, 85, 1, 1973,p. 247-312. 1982 Duval (Y.), Loca sanctorum, t. I, 1982, p. 94 , n° 43 : inscriptions martyrologiques.  1990 Activités archéologiques de l'EFR : Bulla Regia, MEFRA, 101, 1, 1990, p. 542-544. 1991 Activités archéologiques en 1990, Bulla Regia, MEFRA, 103, 1991, 1 , p. 365-368  1992 Activités archéologiques en 1991, MEFRA, 104, 1992, 1, p. 523-525: Bulla Regia. 1993 Activités de l'EFR, Chronique : Bulla Regia, MEFRA,1993, 105, 1, p.482. 1990 Activités EFR, 1989, MEFRA, 102, 1990, 1,p. 498-500, Bulla Regia. Merlin (A.), Inscriptions récemment découvertes en Afrique relatives à Plautien et à sa famille, CRAI, 1905, p. 471-476. Bulla Regia, Timgad. Quoniam (Pierre), Fouilles récentes à Bulla Regia, CRAI, 1952, p. 460-472.

Bulla regia (région) WINKLER (A.). - Une exploration archéologique entre Bulla Regia (Hammam.Darradji) et Tabraca (Tabarca), Tunisie, R.Tun., 22, 1915, pl., p. 133-137. Merlin,  Stèle romaine découverte au lieudit Dar-en-Riah près de Bulla Regia, BCTH, 1913,  fig., p. ccx-ccxi.  Winkler (A.). - Une exploration archéologique entre Bulla Regia (Hammam.Darradji) et Tabraca (Tabarca), Tunisie, R.Tun., 22, 1915, pl., p. 133-137.

 


foto




Bunnens, G:         Hedendaags auteur van o.a."L'expansion phénicienne Méditerrannée" (Inst.Bel.de Rome 1979).

 

Buti al-Chemal:

 

Busigny, F:         Hedendaags auteur van o.a."Das Altertum"(1965).

 

BWBYL:              Neopunische naam ( 2 x geregistreerd).

 

BWM*N':             Neopunische naam uit Guelma (N 20).

 

Byblos:             Een van de oudste (pre)Fenicische nederzettingen. In de tegenwoordige plaats Jbail zijn uitgebreide onderzoekingen gedaan op archeologisch gebied.

                              l    b    g

                              _____________

                                                           Gebal=Byblos

                              _____________

                             

Byblos ofwel het huidige Djebail ligt 27 km ten noorden van Beiroet. De eerste nederzettingssporen

stammen uit 6‑7000. In de periode 2500‑2000 wordt de eerste tempel voor Baälat gebouwd. Deze wordt in 2150 verwoest. Na 2000 bouwt men op dezelfde fundamenten een tempel voor Isis. Dit hangt samen met de legende, dat Isis in Byblos het lijk van Osiris vindt. Zij treurt zozeer, dat Osiris weer tot leven komt. Deze legende symboliseert de seizoenen.

 


foto




 

                              Zie:E J Wein, 7000 Jahre Byblos, Nurnberg 1963.

                              __________________________________________________

                              KAART

 

                                               Botrys

                                             JBAIL

                                              Byblos

                                                   Nahr Ibrahim

                                                               LIBANON

                                                                   GEBERGTE

                                                  Nahr el Kelb

 

                                   Berytus

                              __________________________________________________

 

                              Het alfabet van Byblos behoort tot een van de

                              oudsten ter wereld.       Hebreeuwse letter

                              __________

                                                            aleph

                              __________

                                                            beth

                              __________

                                                            gimel

                              __________

                                                            daleth

                              __________

                                                            he

                              __________

                                                            waw

                              __________

                                                            zayin

                              __________

                                                            heth

                              __________

                                                            teth

                              __________

                                                            yodh

                              __________

                                                            kaph

                              __________

                                                            lamedh

                              __________

                                                            mem

                              __________

                                                            nun

                              __________

                                                            samekh

                              __________

                                                            ayin

                              __________

                                                            pe

                              __________

                                                            tsade

                              __________

                                                            qoph

                              __________

                                                            resh

                              __________

                                                            shin

                              __________

                                                            tau

                              __________

 

 Reeds in 5000 zijn er beginnende tekenen van een vissersdorp. Volgens Philo maakt in 2800 de god Kronos een muur rond de stad.Tussen 2900 en 2300 vindt de eerste tempelbouw plaats. Het is dan nog geen Fenicische stad. Wel staat de stad t.t.v. farao Snefroe in contact met Egypte en is al van belang vanwege de houthandel. Pas in de tijd van de El‑Amarna brieven(1375‑1350) begint het proces op gang te komen, dat omstreeks 1200‑1100 leidt tot de Fenicische stad Byblos.

In de 14e eeuw houdt de koning RIB‑Addi nog de twee steden Byblos en Beruta over in zijn strijd tegen de Amorieten. Vergeefs wordt op hulp van Egypte gerekend. De Egyptenaren noemen Byblos overigens KUPNA. Vanaf 1200: Byblos heerst dan ook over Botrys en sommige steden

in het binnenland. Ook Berytus moet tot haar invloedssfeer gerekend worden. Tot 1100‑1000 is

Byblos een van de belangrijkste steden van Fenicië, maar vanaf die tijd wordt de stad over‑

vleugeld door Sidon en wat later door Tyrus. In de tijd van Zakar‑Baal is Byblos een machtige

onafhankelijke stad(ca.1075), die de farao van Egypte voorwaarden kan stellen omtrent de levering

van goederen. Wellicht heeft niet al te lang hierna Byblos ook zijn belangensfeer in de Egeïsche zee, alwaar het eiland Melos qua naam in ieder geval een verbinding heeft met Byblos. Melos, Mimblis of Mimwalles is terug te leiden op Byblos. Halverwege de 8e eeuw gaat Byblos definitief tribuut leveren aan de Assyriërs. Het doet dat onafhankelijk van de grote buur Tyrus, die wel Sidon, maar niet Byblos onder controle heeft. We zien om de beurten Sidon en Tyrus vervolgens in opstand komen tegen de Assyriërs, Nieuw‑Babyloniërs en Perzen, maar nergens ervaren we, dat Byblos aanstichter van opstanden is. Het is zelfs zeer de vraag. of Byblos actief in enige opstand heeft meegedaan. Zo blijft de stad ook buiten het gemeenschappelijk project van Arvad,Sidon

en Tyrus om Tripolis te stichten.Toch is het een echt Fenicische stad in het hart van Fenicië, waarbij het "heilige" centrum vertegenwoordigd werd met de Adonisrithen en het Afka‑heiligdom in de bergen. Omstreeks de helft van de 4e eeuw begint Byblos zijn eigen munten te slaan. In 332 loopt Byblos met de meeste andere Fenicische steden over naar Alexander. Daarna zet de vergrieksing van de stad zich sterk door. In 66 arriveert de Romein Pompeius te Byblos. Langzaam gaat de stad verder in betekenis achteruit, vooral wanneer de cederbossen verdwijnen.


foto

 



 

                             ''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''

In 1860 na Chr. wordt Byblos herontdekt door E.Renan, die zijn bevindingen neerlegt in "Mission

de Phénicie". P Montet start de eerste grote opgravingen in 1919 na Chr., die onder M Dunand in 1925 na Chr een vervolg krijgen.

 


foto




                              ''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''

Afkomst naam: Deze is afgeleid van BUBLOS=papyrusrol. Niet alleen vanwege het papyrus, maar later nog meer vanwege het linnen van Byblos wordt de stad handels‑economisch van grote betekenis.

 


foto




                             '''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''

Ondanks, dat vanaf 350 de vergrieksing van de stad grote vormen aanneemt, blijven de oude rithen en gewoonten nog lang levend. Nog in de 1e eeuw na Chr, beschrijft Strabo de stad als de zetel van de verering van Adonis. ook Lycius weet er nog uitgebreid over te vertellen. Lang blijft ook de egyptische invloed in Byblos nog merkbaar. Byblos is altijd de poort van Egypte binnen de Fenicische wereld geweest.


foto

  



 

                           ''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''

De laatste koning van Byblos werd in 66/65 door Pompeius terechtgesteld. Deze koning was Kinyras. We kennen niet alle koningen van Byblos, maar de volgende wel:

                              zoon van Baalat‑rum                      c.2350

                              Ibdadi                                            c.2050

                              Abishemu                          1820‑1795

                              Ibshemuabi                        1795‑1780

                              Reyen of Yakin‑El             1780‑1765

                              Yantin‑hamu of Inten?Entin    1765‑1735

                              Ilima‑yapi?                         1735‑1720

                              Abushemu II                      1720‑1700

                              Yapa‑Shemuabi                 1700‑1690

                              'Akary                                           1690‑1670

                              Akäy                                             1670‑1650

                              [geen informatie]

                              Rib Addi                            1375‑1355

                              Ahiram                        ? 13e of 11e eeuw

                              Ittobaäl                        ? 13e of 11e eeuw

                              Zakarbaäl                          ca.1075

                              Yehimilk                            ca.950

                              Abibaäl                                          ca.930

                              Elibaäl                                            ca.920

                              Shipit‑Baäl                         ca.900

                              [geen informatie=wellicht geregeerd door Tyrus of Sidon of door allebei].

                              Shipit‑Baäl II                      ca.740

                              Ormilk                                           ca.701

                              Milk‑Asaph                        ca.670

                              Shipit‑Baäl III                     ca.500

                              Ormilk II                                        ca.480

                              Yehar‑Baäl                          ca.470

                              Yehawmilk                         ca.450

                              El‑Paal                               362

                              Ozbaäl                              348

                              Adramelek                        340

                              Ayinel                                333

                              [geen informatie]

                              Kinyras                                         ca.65

                              ..................................................

De Fenicische stad Byblos heeft twee hoofdingangen gekend. Er waren velerlei tempels, zoals die van Baäl Gebal en Baal Shamen. Deze twee tempels werden overigens door koning Yehimilk omstreeks 950 hersteld. Hiernaast was er een zeer oude tempel, die we nu de tempel der obelisken noemen, omdat hier 26 obelisken in de zuidwest hoek van de hof werden gevonden. Er is een smalle kronkelige hoofdstraat met daarop geënt een onregelmatig stratenpatroon. Daarnaast is een syteem van kanalen aangetroffen. In de vroege ijzertijd(1200‑900) breidt Byblos zich tot buiten de stadsmuren uit.

Tot de beroemdste inscripties behoort die van Yehawmilk in o.a.ANET,p 502:

 Ik ben Yehawmilk, koning van Byblos, de zoon van Yeharba*l, de kleinzoon van Urimilk, koning van Byblos, die de meesteres van Byblos, koning over Byblos maakte. Ik heb mijn meesteres geroepen(en zij hoorde mijn stem). Daarom heb ik voor mijn meesteres, de vrouwe van Byblos, dit altaar van brons gemaakt, dat in deze(hof)is, en dit gegraveerde voorwerp van goud, dat voor deze inscriptie van mij staat met de vogel/deur van goud, dat geplaatst is in een (halfedel)steen, die boven dit gegraveerde voorwerp van goud geplaatst is en dit portiek met kolommen en de (hoofdletters), die daarop zijn en zijn dak: Ik, Yehawmilk koning van Byblos, heb deze(dingen)

gemaakt voor mijn meesteres, de vrouwe van Byblos en zij hoorde mijn stem en behandelde mij

vriendelijk. Moge de vrouwe van Byblos Yehawmilk de koning van Byblos beschermen en verleng zijn dagen en jaren in Byblos, want hij is een rechtvaardige koning en moge (de meesteres) de vrouwe van Byblos, begunstig hem in de ogen van de goden en in de ogen van de mensen van dit land en dat hij ingenomen zal zijn met het volk van dit land. (Wie gij ook zijt) regeerder en(gewone)man, die werk mocht (vervolgen) aan dit altaar en dit gegraveerde voorwerp en dit portaal, mijn naam Yehawmilk koning van Byblos (zul je met de mijne) op dit al taar zetten, en als je mijn naam niet met die van mij, of als je dit altaar (verwijderd) en (verplaatst van zijn fundering) van deze plaats en (...moge) de meesteres, de vrouwe van Byblos, die man en zijn nakomelingen (vernietigen) voor al de goden van Byblos.

 


foto




                            __________________________________________________

                              KAART

 

 

                                   4      3       14      1    2

 

                                      5

 

                                11            6             7

 

                                                 8                   10

 

                                       13

 

                                                                 9

 

                                                         12

 

                                    15                           0           100m

                                                                 |______________|

                                                                 ^ noord

                              __________________________________________________

                              Legenda:

1.Noordoost‑toren(ca.2500)    2.Zesvoudige muur‑ring(ca.2500) 3.Muur(ca.2000)                            4.West‑toren bij haven(2000)  5.Koningsnecropool  6.Baalat‑tempel   7.L‑vormige tempel

8.Heilige zee  9.Huis Amorieten 10.Obeliskentempel(=Resjef)   11.Romeins theater

12.Neolithische vestiging     13.Amorieten‑verblijf 14.Kruisvaardersburcht  15.Kust

 

Veertig personen uit Byblos.
foto




 

De reis van Wen Amon naar Fenicië en speciaal naar Byblos.

 

Bijbel:               Door de een wordt het gezien als een grote fabel, voor de ander is het de ultieme waarheid van god. De echte waarheid zal zoals zo vaak in het midden liggen. Feit is, dat onderdelen van de bijbel archeologisch worden ondersteund, of door klassieke schrijvers worden herhaald etc, etc

 

Zie: archeologie van de Bijbel bijvoorbeeld.

 

 


Diverse foto’s




Bijen:              De Feniciërs en Puniërs munten uit in de bijenteelt. De Romeinen noemen de bijenwas Cera Punica en het wordt medisch gebruikt.

 

BYKS'..L:           Neopunische naam uit Maktar.

 

BYLN:               Neopunische naam, die 13 x geregistreerd is op munten.

 

Bynon

 

Byrsa:              De hoofdburcht van Carthago. Deze was gelegen op een heuvel en vormde de laatste weerstand tegen de Romeinen in 146. In de legende van Elisja wordt gezegd, dat door een ossenhuid in fijne reepjes te snijden, zij een stuk land kon afbakenen, waarop de eerste Feniciërs hun kolonie mochten stichten. Op de Byrsa‑heuvel stonden ook tempels en tegen de flanken huizen rijen met veelal zes verdiepingen.

 


Foto’s





plattegrond




 

 

Byssus:             Een licht mengsel van fijn linnen met zijde en van mosselzijde. Hierop werd de purperkleurige textiel van de Feniciërs gebaseerd.

 

BYT*N:              Neopunische naam uit Bytia.

 

BYY:                Punische naam (7x).

 

Byzacena:           De oude naam van een deel van het huidige Tunesië in de Romeinse tijd. Byzacena ligt ten zuiden van Carthago en ten westen van Hadremetum. De naam in de Carthaagse tijd is niet bekend. Literatuur: SOURAYA BELKAHIA, Les structures politiques pré-romaines dans les cités de la future Byzacène, Africa romana, 10, 1992, p.1071-1092. PIERGIORGIO SPANU, RAIMONDO ZUCCA, Le diocesi rurali della Proconsularis e della Byzacena: aspetti storici ed archeologici, Africa romana, 12, 1996, p. 401-412. DANILA ARTIZZU, La cristianizzazione degli spazi rurali in Proconsolare e Byzacena: proposte per una strategia di studio, Africa romana, 12, 1996, p.419-438

 

See for more information and in the English language:

 


 


 

 

 
ncfps

Geen opmerkingen:

Een reactie posten